Pierwsza wizyta u ortodonty z dzieckiem – kiedy jest za wcześnie, a kiedy za późno?
Wielu rodziców żyje w przekonaniu, że do ortodonty należy się udać dopiero wtedy, gdy dziecko ma już wszystkie zęby stałe, a uśmiech wydaje się wyraźnie „krzywy”. To jeden z najczęstszych mitów, który sprawia, że trafiamy do gabinetu w momencie, gdy wada jest już utrwalona. Tymczasem nowoczesna ortodoncja stawia na wczesną interwencję, która często pozwala uniknąć skomplikowanego leczenia w przyszłości.
Kiedy zatem przyprowadzić dziecko na pierwszy przegląd zgryzu i na jakie sygnały warto zwrócić uwagę?
Złoty standard: Pierwsza wizyta około 7. roku życia
Zgodnie z zaleceniami światowych towarzystw ortodontycznych, każde dziecko powinno przejść pierwszą konsultację ortodontyczną nie później niż w wieku 7 lat. Dlaczego akurat wtedy?
W tym wieku u większości dzieci wyrzynają się już pierwsze stałe zęby trzonowe i sieczne. Pozwala to specjaliście ocenić relację między szczęką a żuchwą oraz sprawdzić, czy zęby stałe mają wystarczająco dużo miejsca. Wczesna wizyta w miejscu takim jak Ortorad Clinic w Łodzi nie zawsze kończy się założeniem aparatu – często jest to po prostu czas na profesjonalną obserwację i zaplanowanie ewentualnych działań w optymalnym momencie.
Sygnały ostrzegawcze – kiedy nie warto czekać?
Czasami na fotel ortodontyczny warto trafić wcześniej, nawet około 4-5. roku życia, jeśli rodzic zaobserwuje u dziecka tzw. nawyki parafunkcjonalne lub specyficzne cechy budowy twarzy.
Zgłoś się do specjalisty, jeśli zauważysz u swojego dziecka:
Oddychanie przez usta: Może to prowadzić do zwężenia szczęki i powstawania wad zgryzu.
Nawyki: Długotrwałe ssanie kciuka, smoczka lub obgryzanie paznokci.
Problemy z wymową: Seplenienie lub inne wady wymowy często mają podłoże w nieprawidłowym ustawieniu zębów.
Asymetria twarzy: Wyraźne wysunięcie lub cofnięcie bródki.
Przedwczesna utrata zębów mlecznych: Może to powodować przesuwanie się pozostałych zębów i brak miejsca dla zębów stałych.
Czy może być „za wcześnie”?
Wizyta u ortodonty z 3-latkiem zazwyczaj kończy się jedynie zaleceniami dotyczącymi profilaktyki (np. odstawienie smoczka, zmiana diety na twardszą). Jednak w przypadku wad wrodzonych lub bardzo silnych asymetrii, nawet tak wczesna konsultacja ma sens.
Pamiętajmy, że ortodonta nie zajmuje się tylko „prostowaniem zębów”. Jego zadaniem jest dbanie o prawidłowy rozwój kości twarzoczaszki. Na etapie wzrostu kości są plastyczne – możemy je „ukierunkować”, co jest niemożliwe u pacjentów dorosłych.
Czy może być „za późno”?
W ortodoncji rzadko bywa „za późno” na leczenie (leczyć można nawet seniorów), ale bywa za późno na proste rozwiązania.
U nastolatka, u którego zakończył się wzrost kości, wady szkieletowe (np. bardzo wąska szczęka) mogą wymagać już nie tylko aparatu, ale interwencji chirurgicznej. Wczesne leczenie u dzieci często pozwala uniknąć ekstrakcji (usuwania) zdrowych zębów stałych, co w późniejszym wieku bywa konieczne, by zmieścić je w łuku.
Jak wygląda pierwsza wizyta?
Współczesna stomatologia kładzie ogromny nacisk na komfort małego pacjenta. Podczas pierwszej wizyty w Ortorad Clinic lekarz skupia się na badaniu manualnym, ocenie profilu dziecka oraz wykonaniu niezbędnej diagnostyki obrazowej (np. RTG pantomograficzne), która jest całkowicie bezbolesna.
To również czas na rozmowę z rodzicem. Ortodonta wyjaśnia, jak dbać o higienę i jak unikać nawyków, które psują zgryz. Jeśli leczenie jest potrzebne, lekarz może zaproponować aparaty ruchome (zdejmowane) lub nowoczesne nakładki dedykowane dzieciom, które są znacznie wygodniejsze od tradycyjnych aparatów stałych.
Podsumowanie
Wczesna konsultacja ortodontyczna to wyraz dbałości o zdrowie dziecka, a nie tylko o estetykę jego uśmiechu. Prawidłowy zgryz to lepsza wymowa, łatwiejsza higiena i zdrowsze stawy skroniowo-żuchwowe w przyszłości.
Jeśli Twoje dziecko kończy 7 lat – wpisz wizytę u ortodonty na listę profilaktycznych badań okresowych. To inwestycja, która zwraca się przez całe życie w postaci zdrowego i pewnego siebie uśmiechu.
