Jak dieta wpływa na odporność dróg oddechowych?
Dieta dostarcza wiele wartościowych składników odżywczych, które realnie wpływają na odporność i kondycję dróg oddechowych. Przyczyniają się do prawidłowej pracy układu odpornościowego, a także wspierają naturalne mechanizmy obronne błon śluzowych. Które składniki mają tu największe znaczenie i co warto jeść, by je uzupełnić?
Składniki diety wspierające pracę dróg oddechowych
Na kondycję układu oddechowego wpływa wiele witamin i składników mineralnych. Należą do nich np.:
· witamina C – obecna m.in. w cytrusach, papryce i owocach jagodowych, działa jako silny antyoksydant, chroniąc komórki przed uszkodzeniami spowodowanymi działaniem wolnych rodników tlenowych.
· witamina D – wspiera regulację odpowiedzi immunologicznej oraz ogranicza stan zapalny. Jej źródłem są tłuste ryby i jaja,
· cynk – uczestniczy w reakcjach odpornościowych, a jego niedobór zwiększa podatność na zakażenia,
· kwasy omega-3 – obecne głównie w rybach morskich i siemieniu lnianym, wykazują działanie przeciwzapalne i wspomagają regenerację nabłonka dróg oddechowych[1].
Równie ważne jest odpowiednie nawodnienie. Nawilżone błony śluzowe stanowią skuteczniejszą barierę dla drobnoustrojów i są mniej podatne na podrażnienia. Ponadto w trakcie infekcji przyjmowanie ok. 2,5 l płynów dziennie pomaga rozrzedzać wydzielinę zalegającą w drogach oddechowych, ułatwiając jej usuwanie.
W codziennej diecie warto uwzględnić też produkty zawierające substancje aktywne o działaniu przeciwdrobnoustrojowym i przeciwzapalnym, które wspierają organizm w walce z patogenami. Szczególnie wartościowe są np.:
· czosnek,
· miód,
· kurkuma,
· czarnuszka,
· czarny bez[2].
Naturalne sposoby leczenia zapalenia zatok
Zapalenie zatok to jedna z częstszych infekcji atakujących górne drogi oddechowe. W jej przebiegu pojawiają się uciążliwe objawy spowodowane gromadzeniem się w zatokach gęstej, lepkiej wydzieliny:
· ból i ucisk twarzy,
· upośledzenie węchu,
· zatkany nos,
· katar zatokowy, cieknący lub spływający po tylnej ścianie gardła.
W takim przypadku sama dieta nie wystarczy, by przywrócić równowagę w drogach oddechowych. Do leczenia wykorzystuje się m.in. doustne leki ziołowe zawierające mieszaninę olejków eterycznych – eukaliptusowego, mirtowego, pomarańczowego i cytrynowego. Obecne w nich substancje pobudzają produkcję wodnistego płynu, który rozrzedza śluz zatokowy. Ponadto wzmacniają ruchy rzęsek obecnych na nabłonku dróg oddechowych, wspomagając naturalne mechanizmy transportu wydzieliny na zewnątrz. Olejki wykazują też właściwości przeciwzapalne i odkażające[3].
Do innych preparatów łagodzących objawy zapalenia zatok należą m.in.:
· nebulizacje z użyciem roztworów soli o różnych stężeniach – te wyższe wspomagają redukcję obrzęku śluzówki i upłynnianie kataru, z kolei niższe działają nawilżająco i łagodząco,
· środki do płukania zatok – oczyszczają drogi oddechowe z zalegającej wydzieliny,
· woda morska w aerozolu – nawilża błonę śluzową i poprawia komfort oddychania,
· leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, np. ibuprofen – pomocne w przypadku bólu głowy i ucisku w okolicach zatok, a także gorączki.
Zbilansowana dieta bogata w warzywa, owoce, zdrowe tłuszcze i składniki mineralne to podstawa dbania o dobrą kondycję nie tylko dróg oddechowych, ale całego organizmu. Może znacznie zmniejszyć ryzyko infekcji, wzmacniając mechanizmy obronne. Jeśli jednak dopadnie nas zapalenie zatok, warto szybko wdrożyć dopasowane do objawów leczenie i wspomóc w ten sposób układ odpornościowy w walce z infekcją.
[1] Jarosz, M., Rychlik, E., Stoś, K., & Charzewska, J. (2020). Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie (Vol. 83). Warsaw, Poland: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.
[2] Różański, H. (2021). Naturalne metody podnoszenia odporności na infekcje. Immunożywienie. Herbalism, 7(1), 153-174.
[3] Rapiejko P., Talik P., Jurkiewicz D., Nowe możliwości leczenia ostrego zapalenia zatok przynosowych zgodnie z EPOS 2020, Otolaryngologia Polska 2021, 76(1): 29-39.
